โรคหวัดจากการแพ้ (โรคภูมิแพ้ประเภทหนึ่ง)

Allergic rhinitis/Hay fever

หวัดจากการแพ้ (หวัดแพ้อากาศ โรคแพ้อากาศ) จัดเป็น โรคภูมิแพ้ชนิดหนึ่ง ซึ่งพบได้บ่อยในทุกเพศทุกวัย มักมีอาการเป็นๆ หายๆ เรื้อรัง เป็นแรมเดือน แรมปี น่ารำคาญ แต่ไม่ทำให้เกิดโรคแทรกซ้อนร้ายแรง ผู้ป่วยมักมีประวัติโรคภูมิแพ้ในอดีตหรือในครอบครัว เช่น หืด ลมพิษ ผื่นคัน หรือ เป็นหวัดจามบ่อยๆ

สาเหตุ

เกิดการแพ้สิ่งต่างๆ โดยมีสาเหตุจากกรรมพันธุ์

อาการ

มีอาการเป็นหวัดคัดจมูก จามบ่อย น้ำมูกมีลักษณะ ใสๆ มักมีอาการคันในจมูก คันคอ น้ำตาไหล แสบคอ หรือไอแห้งๆ (แบบระคายคอ) ร่วมด้วย บางคนอาจมีอาการปวดตื้อตรงบริเวณหน้าผาก หรือหัวคิ้ว อาการมักเกิดเป็นประจำตอนเช้าๆ หรือ เวลาถูกอากาศเย็นหรือฝุ่นละอองหรือสารแพ้อื่นๆ บางคนจะเป็นตอนช่วงเช้าๆ พอสายๆ ก็หายได้เอง เป็นมากในบางฤดูกาล ในรายที่เป็นมากๆ อาจมีอาการหายใจดังวี้ดคล้ายหืด

สิ่งตรวจพบ

เยื่อจมูกบวมและซีด หรือเป็นสีม่วงอ่อนๆ ต่างจากไข้หวัด หรือไซนัสอักเสบ ซึ่งเยื่อจมูกมีลักษณะบวมและออกสีแดง มักพบน้ำมูกลักษณะใสๆ (ถ้าน้ำมูกมีสีเหลืองหรือเขียว แสดงว่ามีการติดเชื้อแบคทีเรียซ้ำเติม หรือเป็นไซนัสอักเสบ) บางคนอาจพบเยื่อตาขาวออกแดงเล็กน้อย

อาการแทรกซ้อน

โดยทั่วไปมักไม่มีโรคแทรกซ้อนร้ายแรง ในรายที่เป็นเรื้อรังนานๆ อาจมีแบคทีเรียซ้ำเติมทำให้กลายเป็นไซนัสอักเสบ หรือไม่บางรายอาจเป็นเนื้องอกในรูจมูก

ข้อแนะนำ

1.โรคนี้มักเป็นเรื้อรัง ไม่ค่อยหายขาด ถ้าอาการไม่มากพอทนได้ ก็ไม่จำเป็นต้องกินยาอะไรทั้งสิ้น ถ้าจำเป็นก็แนะนำให้ผู้ป่วยกินยาแก้แพ้ แก้คันจมูก หรือแก้ไอ และควรห้ามมิให้ผู้ป่วยกินยาแก้แพ้ แก้คัดจมูก หรือแก้ไอ และควรห้ามมิให้ผู้ป่วยซื้อยาชุดกินเอง เพราะมักเข้ายาสเตอรอยด์ และยาปฏิชีวนะ ซึ่งถ้ากินไปนานๆ ก็อาจทำให้เกิดผลข้างเคียงแทรกซ้อนได้

2.การใช้ยาปฏิชีวนะ ไม่มีความจำเป็นในการรักษาโรคนี้ยกเว้นในรายที่น้ำมูกเหลืองหรือเขียวหรือสงสัยเป็นไซนัสอักเสบ

3.ถ้าจำเป็นต้องใช้ยาพ่นจมูก ควรให้แพทย์เป็นผู้พิจารณาสั่งใช้ เพราะยาบางชนิดที่เข้ายาแก้แพ้หรือแก้คัดจมูกเมื่อหยอดบ่อยเกินไป ก็อาจทำให้เยื่อจมูกอักเสบมากยิ่งขึ้นได้

4.ควรแนะนำให้ผู้ป่วยออกกำลังกายเป็นประจำเช่นวิ่งเหยาะ เดินเร็ว ขี่จักรยาน ว่ายน้ำ อาจช่วยให้โรคภูมิแพ้ทุเลาหรือหายขาดได้นอกจากนี้ การผ่อนคลายความเคียด (เช่น ทำใจให้เบิกบาน ฝึกสมาธิ) ก็อาจมีส่วนช่วยให้โรคทุเลาได้

ที่มา หนังสือตำราการตรวจรักษาโรคทั่วไป 2 โดย นายแพทย์สุรเกียรติ อาชานานุภาพ